تبلیغات
حسابداری و حسابرسی - استاندارد حسابداری شماره 1

استاندارد حسابداری شماره 1

 

نوع مطلب :استاندارد حسابداری ،

نوشته شده توسط:علی اصغریان یامی

استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
11
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
فهرست مندرجات
شماره بند
• مقدمه 1
2 - • دامنه كاربرد 5
• هدف صورتهای مالی 6
• مسئولیت صورتهای مالی 7
• اجزای صورتهای مالی 8
9 - • ملاحظات كلی 40
9 - – ارائه مطلوب و رعایت استانداردهای حسابداری 16
17 - – رویه های حسابداری 19
20 - – تداوم فعالیت 22
23 - – مبنای تعهدی 24
25 - – ثبات رویه در نحوه ارائه 26
27 - – اهمیت و تجمیع 30
31 - – تهاتر 36
37 - – اطلاعات مقایسه ای 40
41 - • ساختار و محتوا 77
41 - – مقدمه 42
43 - – تشخیص صورتهای مالی 47
– دوره گزارشگری 48
12
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
فهرست مندرجات (ادامه)
شمار ه بند
– به موقع بودن 49
50 - – ترازنامه 57
50 - اطلاعاتی كه در ترازنامه ارائه می شود 54
55 - اطلاعاتی كه در ترازنامه یا در یادداشتهای توضیحی افشا می شود 57
58 - – صورت سود و زیان 67
58 - اطلاعاتی كه در صورت سود و زیان ارائه می شود 63
64 - اطلاعاتی كه در صورت سود و زیان یا در یادداشتهای توضیحی افشا می شود 67
– صورت سود و زیان جامع و تغییرات حقوق صاحبان سرمایه 68
– صورت جریان وجوه نقد 69
70 - – یادداشتهای توضیحی 78
70 - ساختار 73
74 - افشای رویه های حسابداری 77
سایر موارد افشا 78
• تاریخ اجرا 79
• مطابقت با استانداردهای بین المللی حسابداری 80
• پیوست : نمونه ای از ساختار ترازنامه و صورت سود و زیان
13
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
ای ن استاندارد باید با توج ه ب ه ” مقدم ها ی بر استانداردها ی حسابدار ی“
مطالع ه و بكارگرفت ه شود.
مقدمه
1 . هدف این استاندارد تجویز مبنایی برای ارائه صورتهای مالی با مقاصد عمومی یك واحد
تجاری به منظور حصول اطمینان از قابلیت مقایسه با صورتهای مالی دوره های قبل آن
واحد و با صورتهای مالی سایر واحدهای تجاری می باشد . برای دستیابی به این هدف ،
در این استاندارد ملاحظات كلی درخصوص نحوه ارائه صورتهای مالی ، رهنمودهایی
درباره ساختار آنها و حداقل الزامات درخصوص محتوای صورتهای مالی ارائه شده اس ت .
چگونگی شناخت ، اندازه گیری و افشای معاملا ت و سایر رویدادهای خاص در سایر
استانداردهای حسابداری ارائه می شود.
دامنه كاربرد
2 . الزامات این استاندارد باید در ارائه كلیه ”صورتهای مالی با مقاصد عمومی “ كه براساس
استانداردها ی حسابدار ی تهی ه و ارائ ه می شود، بكار گرفت ه شود.
3 . صور تهای مالی با مقاصد عمومی (كه از این پس صورتهای مالی نامیده می شود ) برای
پاسخگویی به نیازهای استفاده كنندگانی تهیه می شود كه در موقعیت دریافت گزارشهای
متناسب با نیازهای اطلاعاتی خاص خود نیستند . صورتهای مالی به طور جداگانه یا همراه
با سایر گزارشها، جهت استفاده عموم ارائه می شود . مفاد این استاندارد برای صورتهای
مالی تلفیقی گروه واحدهای تجاری نیز كاربرد دارد.
4 . در این استاندارد واژه هایی بكار گرفته می شود كه در واحدهای تجاری (انتفاعی ) اعم از
خصوصی یا عمومی كارب رد دارد . واحدهای غیرانتفاعی برای بكارگیری الزامات این
استاندارد ممكن است نیازمند انجام تعدیلاتی در عناوین اقلام اصلی صورتهای مالی خود
یا ارائه اطلاعات بیشتر باشند.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
14
5 . نحوه ارائه داراییهای جاری و بدهیهای جاری بخشی از موضوع این اس تاندارد است لیكن
به طور جداگانه در استاندارد حسابداری شماره 14 مطرح شده اس ت.
هدف صورتهای مالی
6 . هدف صورتهای مالی ، ارائه اطلاعاتی تلخیص و طبقه بندی شده درباره وضعیت مالی ،
عملكرد مالی و انعطاف پذیری مالی واحد تجاری است كه برا ی طیفی گسترده از
استفاده كنندگان صورتهای مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع شود . صورتهای
مالی همچنین نتایج ایفای وظیفه مباشرت مدیریت یا حسابدهی آنها را در قبال منابعی كه
در اختیارشان قرار گرفته است ، نشان می دهد . به منظور دستیا بی به این هدف ،
در صورتهای مالی یك واحد تجاری اطلاعاتی درباره موارد زیر ارائه می شود :
الف. داراییها،
ب . بدهیها،
ج . حقوق صاحبان سرمایه ،
د . درآمدها،
ه . هزینه ها، و
و . جریانهای نقد ی.
این اطلاعات ، همراه با سایر اطلاعات مندرج در یادداش تهای توضیحی ، استفاده كنندگان
صورتهای مالی را در پیش بینی جریانهای نقدی آتی واحد تجاری و خصوصاً در زمانبندی
و اطمینان از توانایی آن در ایجاد وجه نقد كمك می كند.
مسئولیت صورتهای مالی
7 . مسئولیت تهیه و ارائه صورتهای مالی با هیأت مد یره یا سایر اركان اداره كننده واحد تجاری
است .
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
15
اجزای صورتهای مالی
8 . مجموع ه كام ل صورتها ی مال ی شام ل اجزا ی زیر است :
الف . صورتها ی مال ی اساسی :
1 . ترازنامه ،
2 . صور ت سود و زیان ،
3 . صور ت سود و زیا ن جامع ، و
4 . صور ت جریا ن وجو ه نقد .
ب . یادداشتها ی توضیحی .
ملاحظات كلی
ارائ ه مطلو ب و رعای ت استانداردها ی حسابدار ی
9 . صورتهای مالی باید وضعیت مال ی ، عملكرد مالی و جریانهای نقدی واحد تجار ی ر ا به نحو مطلو ب
ارائه كن د . تقریباً در تمام شرای ط ، اعمال مناسب ا لزامات استانداردهای حسابداری همراه با
افشا ی اطلاعا ت اضاف ی در صور ت لزو م، منجر ب ه ارائ ه صورتها ی مال ی به نحو مطلو ب می شود .
10 . هر واحد تجاری كه صورتهای مالی آن طبق استانداردهای حسابداری تهیه و ارائه می شود باید
این واقعیت را افشا ك ند. در صورتهای مالی نباید ذكر كرد كه ای ن صورتها طب ق استانداردها ی
حسابداری تهیه شده اس ت ، مگراینكه در تهیه صورتهای مزبور مفاد تمام الزامات مندرج در
استانداردها ی مربو ط رعای ت شد ه باشد.
11 . بكارگیر ی نامناس ب استانداردها ی حسابدار ی، از طری ق افشا در یادداشتها ی توضیح ی، جبرا ن نمی شود.
12 . در موارد بسیار نادر، چنانچه مدیریت واحدتجاری به این نتیجه برسد كه رعایت یك ی از الزاما ت
استانداردهای حسابدار ی ، صورتهای مالی را گمراه كننده می سازد و بنابرای ن انحرا ف از آ ن ب ه منظور
دستیاب ی ب ه ارائ ه صورتها ی مال ی به نحو مطلو ب ضرور ی اس ت، باید موارد زیر را افشا كند:
الف. این مطلب كه بنا به اعتقاد مدیریت واحد تجار ی ، صورتهای مال ی ، وضعیت مال ی ، عملكرد
مال ی و جریانها ی نقد ی واحد تجار ی را به نحو مطلو ب منعك س می كند،
ب . تصریح اینكه صورتهای مالی از تمام جنبه های ب ا اهمیت مطابق با استانداردهای حسابدار ی
می باشد، ب ه استثنای انحراف از الزامات ی ك استاندارد حسابدار ی ك ه ب ه منظور ارائ ه
مطلو ب صورتها ی مال ی انجا م گرفت ه اس ت،
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
16
ج . استانداردی كه الزامات آن رع ا یت نشده اس ت ، ماهیت انحراف شامل شیوه حسابداری
مقرر در استاندارد، اینكه چرا كاربرد شیوه مقرر در استاندارد صورتهای مالی را
گمراه كنند ه می سازد و شیو ه حسابدار ی بكار گرفت ه شده ، و
د . اثر مالی انحراف بر سود یا زیا ن خال ص ، داراییها، بدهیها و حقو ق صاحبا ن سرمای ه در
هر ی ك از دوره ها ی مورد گزارش .
13 . برای ارائه صورتهای مالی به نحو مطلوب ، رعایت موارد زیر الزامی است :
، الف. انتخاب و اعمال رویه های حسابداری طبق مفاد بند 17
ب . ارائه اطلاعات شامل رویه های حسابداری ، به گونه ای كه اطلاعات ، مربوط ،
قابل اتكا، قابل مقایسه و قابل فهم باشد، و
ج . ارائه اطلاعات اضافی در مواردی كه رعایت الزامات مقرر در استانداردهای
حسابداری برای درك اثر معاملات یا سایر رویدادهای خاص بر وضعیت مالی و
عملكرد مالی واحد تجاری توس ط استفاده كنندگان صورتهای مالی كافی نباشد.
14 . در موارد نادر ممكن است كاربرد الزامات یك استاندارد حسابداری به ارائه صورتهای
مالی گمراه كننده ، منجر شود . این امر تنها در مواردی روی می دهد كه شیوه مقرر در
استاندارد مورد نظر به وضوح نامنا سب باشد، به گونه ای كه نتوان از طریق كاربرد الزامات
آن استاندارد یا به وسیله افشای اطلاعات اضافی ، به ارائه صورتهای مالی به نحو مطلوب
دست یافت . این موضوع كه كاربرد شیوه دیگر نیز می تواند به ارائه صورتهای مالی به نحو
مطلوب منجر شود، به تنهایی برای توجیه انحراف از شیوه مقرر، مناسب نیس ت.
15 . برای ارزیابی ضرورت انحراف از الزامات یك استاندارد حسابداری ، ملاحظات زیر مدنظر
قرار می گیرد :
الف. هدف از الزام مقرر و اینكه چرا در شرایط خاص مورد نظر، هدف مزبور نامربوط یا
دست نیافتنی اس ت.
ب . تفاوت شرایط واحد تجاری با شرایط سایر واحدهای تجاری كه الزام مورد نظر را
رعایت می كنند.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
17
16 . نظر به اینكه انتظار می رود شرایط ایجاب كننده انحراف بسیار نادر باشد و ضرورت انحراف
نیز موضوعی بحث انگیز و مستلزم قضاوت اس ت ، بنابراین آگاهی از عدم رعایت الزامات
استاندارد حسابداری برای استفاده كنندگان اهمیت دارد . همچنین برای اینكه استفاده كنندگان
بتوانند در مورد انحراف ب ه طور آگاهانه قضاوت و تعدیلات لازم را جهت انطباق با
استاندارد مورد نظر محاسبه كنند، اطلاعات كافی در صورتهای مالی ارائه می شود.
رویه ها ی حسابدار ی
17 . مدیریت واحد تجاری باید رویه های حسابداری را ب ه گونه ای انتخاب و اعمال كند كه صورتهای
مالی با تمام الزامات استانداردهای حسابداری مربوط مطابقت داشته باش د . در صورت نب و د
استاندارد خا ص ، مدیریت باید رویه ها را ب ه گونه ای تعیین كند تا اطمینان یابد صورتهای مالی
اطلاعات ی را فراه م می آورد كه :
الف. ب ه نیازها ی تصمیم گیر ی استفاده كنندگا ن مربو ط است ، و
ب . قاب ل اتكاس ت به گونه ا ی كه :
1 . وضعی ت مال ی و عملكرد مال ی واحد تجار ی را صادقان ه بیا ن می كند،
2 . منعك س كنند ه محتوا ی اقتصاد ی و ن ه فق ط شك ل حقوق ی معاملا ت و سایر رویدادهاست ،
3 . بیطرفان ه یعن ی عار ی از تمایلا ت جانبداران ه است ،
4 . محتاطان ه است، و
5 . از تما م جنبه ها ی با اهمی ت، كام ل اس ت.
18 . رویه های حسابداری راه كارهای ویژه ای است كه واحد تجاری برای تهیه و ارائه صورتهای
مالی انتخاب می كند . راه كارهای مزبور كه در استانداردهای حسابداری مشخص شده اند
برای اعمال اصول مندرج در مفاهیم نظری گزارشگری مالی در مورد اقلام ، معاملات و سایر
رویدادهای مالی و بویژه موارد زیر ایجاد شده است :
الف. اندازه گیری و تجدید اندازه گیری داراییها و بدهیها در مواردی كه مبالغ مربوط از
اهمیت نسبی برخوردار اس ت، و
ب . نحوه و زمان شناخت تغییرات در داراییها و بدهیها در صورتهای عملكرد مال ی.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
18
19 . در صورت نبود استاندارد حسابداری خاص ، مدیریت رویه هایی را بكار می برد كه به ارائه
مفیدترین اطلاعات در صورتهای مالی منجر شود . این امر مستلزم بكارگیری قضاوت توسط
مدیریت واحد تجاری با مدنظر قرار دادن ملاحظات زیر است :
ال ف. الزامات استانداردهای حسابداری برای موضوعات مشابه و مربو ط،
ب . تعاریف ، معیارهای شناخت و اندازه گیری داراییها، بدهیها، درآمدها و هزینه ها
مندرج در مفاهی م نظر ی گزارشگر ی مالی، و
ج . استانداردهای صادره توسط سایر مراجع حرفه ای معتبر و رویه های پذیرفته شده
صنعت تا میزانی كه با موارد الف و ب این بند سازگار باشد.
تداو م فعالیت
20 . مدیریت در زمان تهیه صورتهای مال ی ، باید توان ادامه فعالیت واحد تجاری را ارزیابی كن د .
صورتهای مالی باید برمبنای تداو م فعالی ت تهی ه شود م گر اینك ه مدیری ت قصد انحلا ل یا توق ف
عملیات واحد تجاری را داشته باشد، یا عملاً ناچار به انجام ای ن امر شو د . در موارد ی ك ه
مدیریت از رویدادها و شرایطی آگاهی یابد كه ممكن است ابهام اساسی نسبت به توانای ی
تداوم فعالیت واحد تجاری ایجاد ك ن د، این ابهام باید افشا شو د . چنانچه صورتهای مالی برمبنای
تداوم فعالیت تهیه نشود، این واقعیت باید همراه با مبنای تهی ه صورتها ی مال ی و اینك ه چرا واحد
تجار ی فاقد تداو م فعالی ت تلق ی شد ه است ، افشا شود.
21 . تداوم فعالیت به معنای ادامه عملیات واحد تجاری در آینده قابل پیش بینی است . یعنی در
تهیه و ارائه صورتهای مالی ، هیچ قصد یا الزامی به انحلال واحد تجاری یا كاهش
قابل توجه در حجم عملیات واحد تجاری فرض نمی شود.
22 . مدیریت برای ارزیابی تداوم فعالیت ، تمام اطلاعات موجود در خصوص آینده قابل
پیش بینی (حداقل 12 ماه پس از تاریخ ترازنامه ) را بررسی می كند . میزان این بررسی به
واقعیات موجود در هر مورد بستگی دارد . در مواردی كه واحد تجاری دارای سابقه
سودآوری است و به آسانی به منابع مالی دسترسی دارد ، نتیجه گیری درباره مناسب بودن
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
19
كاربرد مبنای تداوم فعالیت برای واحد تجاری می تواند بدون تجزیه و تحلیل تفصیلی ،
امكان پذیر باشد . درغیر این صورت ، برای ارزیابی تداوم فعالیت ممكن است بررسی
مواردی از قبیل عوامل مؤثر بر سودآوری جاری و مو رد انتظار، جداول زمانی بازپرداخت
بدهیها و منابع بالقوه تأمین مالی ضروری باشد.
مبنا ی تعهد ی
23 . به استثنای اطلاعات مربوط به جریانهای نقد ی ، واحد تجاری باید صورتهای مالی خود را برمبنای
تعهد ی تهی ه كند.
24 . در مبنای تعهدی ، معاملات و س ایر رویدادها در زمان وقوع (و نه در زمان دریافت یا
پرداخت وجه نقد ) شناسایی و در اسناد و مدارك حسابداری ثبت می شود و در صورتهای
مالی دوره های مربوط انعكاس می یابد . بسیاری از هزینه ها بر مبنای رابطه مستقیم مخارج
تحمل شده با درآمدهای تحص یل شده در صورت سود و زیان شناسایی می شود (تطابق
هزینه و درآمد ). در هر صورت ، كاربرد مفهوم تطابق ، شناخت اقلامی را در ترازنامه كه با
تعریف داراییها یا بدهیها انطباق ندارد، مجاز نمی شمرد.
ثبا ت روی ه در نحو ه ارائه
25 . نحوه ارائه و طبقه بند ی اقلام در صورتهای مالی از یك دوره به دوره بعد نباید تغییر كند مگر
در موارد ی كه :
الف. تغییری عمده در ماهیت عملیات واحد تجاری یا تجدید نظر در نحوه ارائه صورتهای مالی
حاك ی از ای ن باشد ك ه تغییر مزبور ب ه ارائ ه مناسبتر معاملات یا سایر رویدادها منجر شود، یا
ب . تغییر ی در نحو ه ارائه ، ب ه موج ب ی ك استاندارد حسابدار ی الزام ی شود.
26 . تحصیل یا واگذاری داراییهای عمده یا تجدیدنظر در نحوه ارائه صورتهای مالی ممكن
است مستلزم ارائه صورتهای مالی به شكلی متفاوت باشد . تنها در شرایطی كه ادامه ارائه
صورتهای مالی به شكل جدید محتمل باشد یا اینكه منافع ارائه صورتهای مالی به شكل
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
20
جدید به روشنی مشخص باشد، واحد تجاری باید نحوه ارائه صورتهای مالی خود را تغییر
دهد . در صورت ایجاد تغییر در نحوه ارائه صورتهای مالی ، واحد تجاری اطلاعات
مقایسه ای را طبق مندرجات بند 39 این استاندارد تجدید طبقه بندی می كند.
اهمی ت و تجمیع
27 . تمام اقلام ب ا اهمیت باید ب ه طور جداگان ه در صورتها ی مال ی ارائ ه شود. مبال غ ك م اهمی ت باید با
مبال غ دارا ی ماهی ت یا كاركرد مشابه جم ع شود و نیاز ی ب ه ارائ ه جداگان ه آنها نیست .
28 . صورتهای مالی حاصل پردازش تعداد زیادی معاملات و سایر رویدادهاست كه با تجمیع
آنها در گروههای مختلف براساس ماهیت یا كاركرد، سازمان می یابد . ارائه اطلاعات
تلخیص و طبقه بندی شده ای كه تشكیل دهنده اقلام اصلی مندرج در صورتهای مالی
اساسی یا در یادداشتهای توضیحی است ، آخرین مرحله از فرایند تجمیع و طبقه بندی
است . چنانچه یك قلم اصلی به تنهایی با اهمیت نباشد در صورتهای مالی اساسی یا در
یادداشتهای توضیحی ، با اقلام اصل ی دیگر جمع می شود . اهمیت یك قلم ممكن است
به اندازه ای نباشد كه ارائه جداگانه آن را در صورتهای مالی اساسی توجیه كند، اما افشای
جداگانه آن را در یادداشتهای توضیحی ایجاب كند.
29 . در این استاندارد، اطلاعاتی با اهمیت تلقی می شود كه ع دم افشای آن بر تصمیمات
اقتصادی استفاده كنندگان كه بر مبنای صورتهای مالی اتخاذ می شود، مؤثر واقع شود .
اهمیت به اندازه و ماهیت قلمی بستگی دارد كه در شرایط خاص در مورد حذف آن
قضاوت می شود . برای اتخاذ تصمیم درباره اهمیت یك قلم یا جم ع اقلام ، هم اندازه و هم
ماهیت آن قلم یا اقلام ارزیابی می شود . متناسب با شرایط ، ممكن است یكی از دو عامل
یادشده تعیین كننده باشد . برای مثال ، داراییهایی كه ماهیت و كاركرد مشابه دارند
با یكدیگر جمع می شود، حتی اگر مبالغ تك تك آنها قابل توجه باشد . با وجود این ، اقلام
عمده كه از لحاظ ماهیت یا كاركرد با یكدیگر متفاوت است جداگانه ارائه می شود.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
21
30 . چنانچه اجرای الزامات افشای مندرج در استانداردهای حسابداری به اطلاعات بی اهمیت
منجر شود، نیازی به رعایت آن نیس ت.
تهاتر
31 . داراییها و بدهیها نباید ب ا یكدیگر تهاتر شود مگر اینكه تهاتر آنها طبق استاندارد حسابداری
دیگر ی الزام ی یا مجاز باشد.
32 . اقلا م درآمد و هزین ه باید تنها زمان ی تهاتر شود كه :
الف. ی ك استاندارد حسابدار ی تهاتر مزبور را الزام ی یا مجاز كرده باشد، یا
ب . درآمدها و هزینه های غیرعملیاتی كه از معاملات و رویدادهای واحد یا مشابه حاصل
می شود، ب ا اهمیت نباش د . چنین مبالغی باید طبق مفاد بند 27 این استاندارد ب ا یكدیگر
جم ع شود.
33 . گزارش جداگانه هر دو گروه داراییها و بدهیها، و درآمدها و هزینه های با اهمیت ، ضروری
است . تهاتر اقلام در ترازنامه یا صورت سود و زیان موجب كاهش توان درك معاملات
انجام شده و ارزیابی جریانهای نقدی آتی واحد تجاری توسط استفاده كنندگان می شود
مگر در مواردی كه تهاتر منعكس كننده محتوای معامله یا رویداد مربوط باشد. گزارش
خالص داراییها یعنی داراییها پس از كسر اقلام كاهنده مربوط از قبیل ذخیره كاهش ارزش
موجودیهای مواد و كالا، ذخیره مطالبات مشكوك الوصول و استهلاك انباشته داراییهای
ثابت مشهود، تهاتر نیس ت.
34 . تهاتر دو یا چند قل م دریافتنی و پرداختنی تنها زمانی مناسب است كه توان واحد تجاری
برای تسویه حساب از طریق پرداخت مبلغ خالص یا عدم پرداخت و الزام دیگری به
پرداخت مبلغ خالص ، تضمین شده باشد . این تضمین مستلزم وجود حق قانونی تهاتر است
و اینكه چنین حقی در صورت ناتوانی دیگری در ایفای تعهد همچنان برقرار باشد .
در غیر این صورت معمولاً این امكان وجود دارد كه واحد تجاری به ایفای تعهد ملزم
شود، بدون آنكه بتواند به منافع اقتصادی آتی دارایی دست یابد.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
22
35 . طبق استاندارد حسابداری شماره 3، درآمد عملیاتی به ارزش منصفانه مابه ازای دریافتی یا
دریافتنی اندازه گیری می شود . هر واحد تجاری ، در روال فعالیتهای عادی خود معاملات
دیگری را نیز انجام می دهد كه مولد درآمد عملیاتی نیست ، اما برای انجام فعالیتهای مولد
درآمد عملیاتی آ ن ضروری است . نتایج این گونه معاملات از طریق تهاتر درآمدها و
هزینه های مربوط به آن ارائه می شود، به شرط این كه تهاتر یاد شده محتوای معامله را
منعكس كند. برای مثال :
الف. درآمدها و هزینه های غیرعملیاتی حاصل از فروش داراییهای غیرجار ی (مانند
سرمایه گذاریها و داراییهای ثابت مشهود )، به مبلغ عواید حاصل از فروش دارایی
پس از كسر مبلغ دفتری و هزینه های فروش آن گزارش می شود.
ب . مخارج قابل استرداد مربوط به قرارداد با یك شخص ثالث با مبالغ دریافتی و
دریافتنی در این رابط ه، تهاتر و به صورت خالص گزارش می شود.
36 . به علاوه ، درآمدها و هزینه های غیرعملیاتی حاصل گروهی از معاملات مشابه (از قبیل
سودها و زیانهای حاصل از تسعیر اقلام ارزی یا فروش داراییهای ثابت مشهود ) به صورت
خالص گزارش می شود، اما اندازه ، ماهیت یا وقوع این گونه درآمدها و هزینه ها ممكن
است به گونه ای باشد كه افشای جداگانه آنها طبق استاندارد حسابداری شماره 6 با عنوان
گزار ش عملكرد مالی ضرورت یابد.
اطلاعا ت مقایسه ای
37 . صورتهای مالی باید در برگیرنده اقلام مقایسه ای دور ه قبل باشد به جز د ر مواردی كه
یك استاندارد حسابداری نحوه عمل دیگری را مجاز یا الزامی كرده باش د . اطلاعات مقایسه ای
تشریح ی تا جای ی باید افشا شود ك ه جه ت در ك صورتها ی مال ی دور ه جار ی مربو ط تلق ی گردد.
38 . درمواردی ، اطلاعات تشریحی ارا ئه شده در صورتهای مالی دوره (های ) قبل به دوره مالی
جاری نیز مربوط است . برای نمونه ، جزئیات یك دعوای حقوقی كه نتیجه آن در تاریخ
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
23
ترازنامه قبلی مشخص نبوده و تاكنون حل و فصل نشده است ، در دوره جاری افشا می شود .
ارائه اطلاعات مر بوط به ابهامات موجود در تاریخ ترازنامه قبلی و اقدامات انجام شده طی
دوره جاری جهت رفع ابهام آنها، برای استفاده كنندگان صورتهای مالی مفید اس ت.
39 . درمواردی كه نحوه ارائه یا طبقه بندی اقلام در صورتهای مالی اصلاح می شود، ب ه منظور اطمینا ن
از قابلیت مقایسه اقلام صورتهای مال ی ، مبالغ مقایسه ای باید تجدید طبقه بندی شود مگر اینكه
این امر ممكن نباش د . همچنین ماهی ت ، مبلغ و دلیل تجدید طبقه بندی باید افشا شو د . هرگا ه
تجدید طبقه بندی مبالغ مقایسه ای عملی نباشد، واحد تجار ی باید دلی ل عد م تجدید طبقه بند ی و
ماهی ت تغییرات ی را ك ه در صور ت تجدید طبقه بند ی ایجاد می شد، افشا كند.
40 . در برخی شرایط ممكن است تجدید طبقه بندی اطلاعات مقایسه ای عملی نباشد . برای
نمونه ممكن است داده ها در دوره (های ) قبلی به گونه ای گردآوری شده باشد كه تجدید
طبقه بندی امكان پذیر نباشد . در چنین شرایطی ، ماهیت تعدیلات مربوط ، افشا می شود .
طبق الزامات استاندارد حسابداری شماره 6 با عنوان گزارش عملكرد مالی ، چنانچه در رویه
حسابداری تغییری صورت گیرد ارقام مقایسه ای دور ه (های ) قبل باید برمبنای رویه جدید
ارائه مجدد شود.
ساختار و محتوا
مقدمه
41 . براساس این استاندارد، برخی اطلاعات مشخصاً در صورتهای مالی اساسی و برخی دیگر
حسب مورد در صورتهای مالی اساسی یا در یادداشتهای توضیحی افشا می شود .
در پیوست این استاندارد نمونه های پیشنهادی ترازنامه و صورت سود و زیان یك واحد
تجاری كه می توان آن را متناسب با شرایط خاص مورد استفاده قرار داد، ارائه شده است .
همچنین در استانداردهای حسابداری شماره 2 و 6 بترتیب نمونه هایی جهت ارائه صورت
جریان وجوه نقد و صورت سود و زیان جامع ارائه شده اس ت.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
24
42 . در این استاندارد واژه افشا به معنای وسیع آن به كار رفته كه دربرگیرنده ارائه در
صورتهای مالی اساسی یا در یادداشتهای توضیحی است . موارد افشای مقرر شده در سایر
استانداردهای حسابداری براساس الزامات آن استانداردها صورت می گیرد.
تشخی ص صورتها ی مال ی
43 . صورتهای مالی باید ب ه وضوح از سایر اطلاعاتی كه همراه آن در یك مجموعه انتشار می یاب د
قابل تشخی ص و متمایز باشد.
44 . الزامات استانداردهای حسابداری تنها در مورد صورتهای مالی كاربرد دارد و درخصوص
سایر اطلاعاتی كه در گزارش سالانه یا سایر مدارك یا گزارشهایی از این قبیل ارائه
می شود، كاربرد ندارد . بنابراین ، این موضوع اهمیت دارد كه استفاده كنندگان بتوانند
اطلاعاتی كه برمبنای استانداردهای حسابداری تهیه م ی شود را از سایر اطلاعات تمیز
دهند.
45 . هر یك از اجزای صورتهای مالی باید ب ه وضوح مشخص شود. به علاوه ، اطلاعات زیر باید
به گونه ای بارز نشان داده شود و در صورت لزوم برای درك صحیح اطلاعات ارائه شد ه ،
تكرار شود :
الف. نا م واحد گزارشگر و شك ل حقوق ی آ ن،
ب . اینك ه صورتها ی مال ی مربو ط ب ه ی ك واحد تجار ی یا مربو ط ب ه گرو ه واحدها ی تجار ی است ،
ج . تاری خ ترازنام ه یا دور ه مال ی هر كدا م ك ه با اجزا ی صورتها ی مال ی مناسب ت داشت ه باشد،
د . واحد پو ل گزارشگری ، و
ه . سط ح دق ت ب ه كار رفت ه در ارائ ه ارقا م صورتهای مال ی.........38
46 . الزامات بند 45 معمولاً از طریق ارائه عناوین برای صفحات و عناوین مختصر برای ستونها
در تمام صفحات صورتهای مالی تأمین می شود.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
25
47 . در اغلب موارد، ارائه اطلاعات به صورت هزار ریال یا میلیون ریال قابلیت درك
صورتهای مالی را افزایش می دهد . این امر تا آنجایی قابل قبول است كه سطح دقت ارائه
اطلاعات افشا شود و منجر به حذف اطلاعات مربوط نگردد.
دور ه گزارشگر ی
48 . صورتهای مالی باید حداقل ب ه طور سالانه ارائه شو د . در شرایط استثن ا یی كه تاریخ ترازنامه واحد
تجاری تغییر می كند و صورتهای مالی برای دوره ای كوتاه تر از یكسال ارائه می شود، واحد تجاری
باید علاو ه بر دور ه زمان ی تح ت پوش ش صورتها ی مال ی، موارد زیر را افشا كند :
الف . دلی ل بكار گرفت ن دور ه كمتر از یكسال ، و
ب . این واقعیت كه مبالغ مقایسه ای مربوط ب ه صورت سود و زیا ن ، صور ت سود و زیا ن جامع ،
صور ت جریا ن وجو ه نقد و یادداشتها ی توضیح ی مربو ط قاب ل مقایس ه نیس ت.
به موق ع بودن
49 . چنانچه صورتهای مالی ظرف مدت معقولی بعد از تاریخ ترازنامه در اختیار استفاده كنندگان
قرار نگیرد، مفید بودن آن كاهش می یابد . واحد تجاری باید صورتهای مالی خود را حداكثر
ظرف مهلت مقرر در قوانین و مقررات مربوط منتشر كند . عواملی نظیر پیچیدگی عملیات
واحد تجاری ، دلیل كافی برای خودداری از گزارشگری به موقع محسوب نمی شود.
ترازنام ه
اطلاعاتی كه در ترازنامه ارائه می شود
50 . ترازنام ه باید حداق ل حاو ی اقلا م اصل ی زیر باشد :
الف. داراییها ی ثاب ت مشهود،
ب . داراییها ی نامشهود،
ج . سرمایه گذاریها،
د . موجود ی مواد و كالا،
ه . حسابها و اسناد دریافتن ی تجار ی و سایر حسابهاو اسناد دریافتن ی،
و . موجود ی نقد،
ز . حسابها و اسناد پرداختن ی تجار ی و سایر حسابها و اسناد پرداختنی ،
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
26
ح . ذخیر ه مالیا ت،
ط . ذخیر ه مزایا ی پایا ن خدم ت كاركنان ،
ی . بدهیها ی بلندمدت ،
ك . سه م اقلی ت، و
ل . سرمای ه و اندوخته ها.
51 . علاوه بر موارد مندرج در بند 50 ، ممكن است به موجب سایر استانداردهای حسابدار ی ، ارائه
اقلام اصل ی و جمعها ی فرع ی دیگر ی در ترازنام ه الزام ی باشد یا برا ی ارائ ه وضعی ت مال ی واحد
تجار ی به نحو مطلو ب ضرور ت داشت ه باشد.
52 . این استاندارد ترتیب یا شكل ارائه اقلام را تعیین نمی كند . بند 50 تنها فهرست آن گروه از
اقلام اصلی را ارائه می كند كه به لحاظ ماهیت یا كاركرد به اندازه ای با یكدیگر متفاوتند
كه ارائه جداگانه آنها در ترازنامه ضرورت می یابد . نمونه های مربوط در پیوست این
استاندارد درج شده است . در موارد زیر اقلام اصلی یادشده تعدیل می شود :
ال ف. هرگاه استاندارد حسابداری دیگری ارائه جداگانه یك قلم را در ترازنامه الزامی كند،
یا زمانی كه مبلغ ، ماهیت یا كاركرد یك قلم به گونه ای باشد كه ار ائه جداگانه آن به
ارائه مطلوب وضعیت مالی واحد تجاری كمك كند، آن قلم به اقلام اصلی اضافه
می شود، و
ب . شرح یا ترتیب درج اقلام ممكن است با توجه به ماهیت واحد تجاری و ماهیت
معاملات آن و به منظور فراهم آوردن اطلاعات لازم جهت در ك كلی وضعیت مالی
واحد تجاری تعدیل شود.
53 . اقلام اصلی مندرج در بند 50 به لحاظ ماهیت جنبه عام دارد . برای مثال ، اقلامی از قبیل
سرقفلی (اعم از سرقفلی محل كسب و سرقفلی ناشی از تركیب واحدهای تجاری ) و
داراییهای ناشی از مخارج توس عه كه در استانداردهای جداگانه ای مورد بحث قرار
گرفته اند را می توان در ترازنامه تحت قلم اصلی داراییهای نامشهود طبقه بندی كرد.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
27
، 54 . قضاوت نسبت به ارا ئه جداگا نه اقلام اصلی دیگر، علاوه بر موارد م ندرج در ب ند 50
مبتنی بر ارزیابی موارد زیر اس ت :
الف. ماهیت و قابلیت تبدیل به وجه نقد داراییها و اهمیت آنها در اغلب موارد به ارائه
جداگانه سرقفلی و داراییهای ناشی از مخارج توسعه ، داراییهای پولی و غیرپولی و
داراییهای جاری و غیرجاری منجر می شود،
ب . كاركرد داراییها در واح د تجاری برای مثال به ارائه جداگانه داراییهای عملیاتی ،
موجودی مواد و كالا، حسابهای دریافتنی و وجوه نقد منجر می شود، و
ج . مبالغ ، ماهیت و زمانبندی پرداخت بدهیها برای مثال به ارائه جداگانه بدهیهای
متضمن سود تضمین شده و بدون سود تضمین شده منجر و حسب مورد تحت عنوان
بدهی جاری یا غیرجاری طبقه بندی می شود.
اطلاعاتی كه در ترازنامه یا در یادداشتهای توضیحی افشا می شود
55 . واحد تجاری باید طبقات فرعی اقلام اصلی را كه متناسب با عملیات واحد تجاری طبقه بندی
شده اس ت ، در ت ر ازنامه یا در یادداشتهای توضیحی افشا كن د . در صورت لزو م ، ه ر قلم فرع ی
باید برحسب ماهیت به اقلام فرعی تری طبقه بندی شود و مبالغ پرداختنی به / دریافتنی از واحد
تجار ی اصلی ، سایر واحدها ی تجار ی گرو ه و سایر اشخا ص وابست ه باید جداگان ه افشا شود.
56 . تعیین طبقات فرعی یاد شده به الزامات استانداردهای حسابداری ، اندازه ، ماهیت و كاركرد
اقلام مورد نظر بستگی دارد . در اتخاذ تصمیم نسبت به مبنای طبقه بندی فرعی اقلام ، عوامل
مندرج در بند 54 نیز مورد استفاده قرار می گیرد . موارد افشا در خصوص هر قلم با اقلام
دیگر متفاوت است ، برای مثال :
الف. داراییهای ثابت مشهود برحسب طبقات مندرج در استاندارد حسابداری شماره 11
طبقه بندی می شود.
ب . اقلام دریافتنی به سرفصلهای حسابها و اسناد دریافتنی تجاری ، سایر حسابها و اسناد
دریافتنی ، طلب از اعضای گروه و طلب از سایر اشخاص وابسته و غیره تفكیك می شود.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
28
ج . موجودی مواد و كالا طبق استاندارد حسابداری شماره 8 با عنوان حسابدار ی موجود ی
مواد و كالا ، به طبقات فرعی از قبیل مواد اولیه ، كالای در جریان ساخت ، كالای ساخته
شد ه ، كالای خریداری شده برای فرو ش ، مواد و كالای در راه و سایر موجودیها تفكیك
می شود.
د . ذخایر به نحوی تفكیك می شود كه ذخایر مرتبط با مزایای كاركنان و سایر اقلام را
متناسب با عملیات واحد تجار ی، به طور جداگانه نشان دهد.
ه . سرمایه و اندوخ ته ها به گونه ای تفكیك می شود كه نمایانگر طبقات مختلف سرمایه
پرداخت شده و اندوخته ها باشد.
57 . واحد تجار ی باید موارد زیر را در ترازنام ه یا در یادداشتها ی توضیح ی افشا كند :
الف . برا ی هر ی ك از طبقا ت سها م :
1 . تعداد سها م مصو ب،
2 . تعداد سها م منتشر شد ه و میزا ن سرمای ه پرداخ ت شده ،
3 . ارز ش اسم ی هر سهم ،
4 . حقو ق، مزایا و محدودیتها ی مربو ط، و
5 . سها م واحد تجار ی ك ه در مالكی ت واحدها ی تجار ی فرع ی و وابست ه است .
ب . مبال غ دریافت ی باب ت افزای ش سرمای ه قب ل از ثب ت قانون ی آن ،
ج . صر ف سها م،
د . ماهی ت و موضو ع هر ی ك از اندوخته ها، و
ه . مبال غ منظور شد ه در صورتها ی مال ی باب ت سود سهام .
واحدهای تجاری كه به شكلی غیر از شركت سهامی تشكیل شده اند، باید اطلاعاتی معادل
با موارد پیشگفته را كه نمایانگر تغییرات هر طبقه از حقوق مالكانه طی دوره بوده و حقو ق ،
مزایا و محدودیتهای منضم به هر طبقه از حقوق مالكانه را افشا كند.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
29
صور ت سود و زیان
اطلاعاتی كه در صورت سود و زیان ارائه می شود
58 . صور ت سود و زیا ن باید حداق ل حاو ی اقلا م اصل ی زیر باشد :
ال ف. درآمدها ی عملیات ی،
ب . هزینه ها ی عملیاتی ،
ج . سود یا زیا ن عملیاتی ،
د . هزینه ها ی مالی ،
ه . سایر درآمدها و هزینه ها ی غیرعملیاتی ،
و . مالیا ت بردرآمد،
ز . سود یا زیا ن فعالیتها ی عادی ،
ح . اقلا م غیرمترقبه ،
ط . سه م اقلی ت، و
ی . سود یا زیا ن خالص .
علاوه بر موارد بالا، ممكن است به موجب سایر استانداردهای حسابدار ی ، ارائه اقلام اصلی و
جمعهای فرعی دیگری در صورت سود و زیان الزامی باشد یا برای ارائه عملكرد مالی واحد
تجار ی به نحو مطلو ب ضرور ت داشت ه باشد.
59 . آثار ناش ی از فعالیتها، معاملات و رویدادهای مختلف واحد تجاری از نظر ثبات ، مخاطره و
قابلیت پیش بینی متفاوت است و افشای عناصر عملكرد به درك عملكرد مالی دوره و
ارزیابی نتایج آتی كمك می كند . براین اساس صورت سود و زیان حداقل دربرگیرنده
اقلام اصلی مندرج در بند 58 است . با این حال در صورت نیاز به تشریح بیشتر عناصر
عملكرد یا در رعایت الزامات مندرج در سایر استانداردهای حسابداری می توان اقلام
اصلی دیگری را در صورت سود و زیان ارائه یا شرح اقلام و ترتیب ارائه آنها را اصلاح
كرد. برای این منظور عواملی مانند اهمیت ، ماهیت و كاركرد اجزای مختلف تشكیل دهنده
درآمدها و هزینه ها مدنظر قرار می گیرد.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
30
60 . هزینه های عملیاتی باید برحسب كاركرد هزینه ها در واحد تجاری و در موارد خا ص ك ه انجا م ای ن
امر مفید نباشد برحس ب ماهی ت هزینه ها، طبقه بند ی و در صور ت سود و زیا ن منعك س شود.
61 . به منظور برجسته كردن اجزای عملكرد مالی كه ممكن است از نظر ثبات و قابلیت
پیش بینی با یكدیگر متفاوت باشد، اقلام هزینه عملیاتی به طبقات فرعی تر تفكیك می شود .
این اطلاعات به طریق مند رج در بند 62 (براساس كاركرد هزینه ) و در موارد خاص كه
انجام آن عملی یا مفید نباشد به طریق مندرج در بند 63 (برحسب ماهیت هزینه ) ارائه
می شود.
62 . در روش طبقه بندی برمبنای كاركرد هزینه كه بعضاً روش بهای تمام شده فروش نامیده
می شود، ه زینه ها برحسب كاركرد به عنوان بخشی از بهای تمام شده فروش ، توزیع یا اداری
طبقه بندی می شود . این نحوه ارائه در مقایسه با روش طبقه بندی هزینه ها برحسب ماهیت ،
اطلاعات مربوط تری را در دسترس استفاده كنندگان قرار می دهد، لیكن در این روش
تخصیص مخارج به كاركردها می تواند اختیاری و نیازمند اعمال قضاوت قابل توجه ی باشد.
63 . در روش طبقه بندی براساس ماهیت هزینه ، اقلام هزینه برحسب ماهیت (نظیر استهلاك ،
مواد مصرفی ، كرایه حمل ، حقوق و دستمزد، تبلیغات ) با یكدیگر جمع شده و در صورت
سود و زیان منعكس می شود.
اطلاعاتی كه در صورت سود و زیان یا در یادداشتهای توضیحی افشا می شود
64 . هر واحد تجاری ك ه هزینه ها ی عملیات ی را بر حس ب كاركرد طبقه بند ی كند باید اطلاعا ت اضاف ی
را دربار ه ماهی ت هزینه ها شام ل هزین ه استهلا ك و هزینه ها ی پرسنلی ، افشا كند.
65 . از آنجا كه اطلاعات مربوط به ماهیت هزینه ها در پیش بینی جریانهای نقدی آتی مفید
است ، چنانچه از روش طبقه بندی بر مبنای كاركرد هزینه استفاده شود، اقلام تشكیل دهنده
هزینه ها برحسب ماهیت نیز افشا می شود.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
31
66 . كلیه واحدهای تجار ی ك ه اورا ق سها م آنها ب ه عمو م عرض ه شد ه یا در جریا ن انتشار عموم ی اس ت
باید عایدی ه ر سهم برای دوره تحت پوشش صورتهای مالی را در صور ت سود و زیا ن یا در
یادداشتها ی توضیح ی افشا كنند.
67 . عایدی هر سهم از طریق تقسیم س ود خالص بر تعداد سهام در تاریخ ترازنامه محاسبه
می شود.
صور ت سود و زیا ن جام ع و تغییرا ت حقو ق صاحبا ن سرمایه
68 . الزامات مربوط به نحوه ارائه صورت سود و زیان جامع و تغییرات حقوق صاحبان سرمایه
و موارد افشای مربوط در استاندارد حسابداری شماره 6 با عنوان گزارش عملكرد مالی
تشریح شده اس ت.
صور ت جریا ن وجو ه نقد
69 . الزامات مربوط به نحوه ارائه صورت جریان وجوه نقد و موارد افشای مربوط ، در استاندارد
حسابداری شماره 2 با عنوان صورت جریان وجوه نق د تشریح شده است . طبق اس تاندارد
مذكور، اطلاعات مربوط به جریانهای نقدی ، مبنایی را برای ارزیابی توان واحد تجاری در
ایجاد وجه نقد و نیاز واحد تجاری در استفاده بهینه از جریانهای نقدی فراهم می آورد كه
برای استفاده كنندگان صورتهای مالی مفید اس ت.
یادداشتها ی توضیحی
ساختار
70 . اطلاعا ت زیر باید در یادداشتها ی توضیح ی واحد تجار ی افشا شود :
الف . تصری ح اینك ه صورتها ی مال ی براسا س استانداردها ی حسابدار ی تهی ه شد ه اس ت،
ب . رویه ها ی حسابدار ی اعما ل شد ه درخصو ص معاملا ت و رویدادها ی با اهمیت ،
ج . مواردی ك ه افشای آنها طبق استانداردهای حسابداری الزامی شده و در بخش دیگری از
صورتها ی مال ی ارائ ه نشد ه است ، و
د . موارد دیگری كه در صورتهای مالی اساسی ارائه نشد ه اس ت ، لیك ن افشا ی آنها برا ی ارائ ه
مطلو ب ضرور ت دارد.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
32
71 . یادداشتهای توضیحی ب ا ید به نحوی منظم ارائه شو د . هر قلم مندرج در ترازنام ه ، صورت سود و
زیان ، صورت سود و زیان جامع و صورت جریان وجوه نقد باید به یادداشتهای توضیحی مربوط
عط ف داد ه شود.
72 . یادداشتهای توضیحی شامل اطلاعات تشریحی و جزئیات بیشتری از اقلام م نعكس شده در
صورتهای مالی اساسی است ضمن اینكه اطلاعات دیگری از قبیل بدهیهای احتمالی و تعهدات
را ارائه می كند . این یادداشتها شامل موارد افشای الزامی یا توصیه شده براساس استانداردهای
حسابداری یا سایر موارد افشاست كه برای دستیابی ب ه ارائه مطلوب ضرورت دارد.
73 . برای كمك به درك صورتهای مالی و مقایسه آن با صورتهای مالی واحدهای تجاری
دیگر، یادداشتهای توضیحی عموماً به ترتیب زیر ارائه می شود :
الف. تصریح اینكه صورتهای مالی طبق استانداردهای حسابداری تهیه شده است ،
ب . مبنا یا مبانی اندازه گیری و رویه های حسابداری مورد استفاده ،
ج . اطلاعات تكمیلی درباره اقلام ارائه شده در صورتهای مالی اساسی به ترتیب
صورتهای مالی و به ترتیب اقلام اصلی ارائه شده در آنها، و
د . سایر موارد افشا، شامل :
1 . بدهیهای احتمال ی، تعهدات و سایر اطلاعات مالی ، و
2 . اطلاعات غیرمال ی.
افشای رویه های حسابداری
74 . موارد زیر باید در بخ ش اه م رویه ها ی حسابدار ی یادداشتها ی توضیح ی تشری ح شود :
الف . مبنا یا مبان ی اندازه گیر ی مورد استفاد ه در تهی ه صورتها ی مالی ، و
ب . كلی ه رویه ها ی حسابدار ی لاز م برا ی در ك مناس ب صورتها ی مالی .
75 . علاوه بر رویه های حسابداری خاص بكار رفته در تهیه صورتهای مالی ، آگاهی از مبنا یا
مبانی اندازه گیری مورد استفاده در تهیه این صورتها (بهای تمام شده یا ارزش ج اری )
برای استفاده كنندگان مهم است . چنانچه در تهیه صورتهای مالی بیش از یك مبنای
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
33
اندازه گیری بكار گرفته شود (برای مثال در مواردی كه برخی از داراییهای ثابت مشهود
تجدید ارزیابی می شود ) مشخص كردن آن دسته از داراییها و بدهیهایی كه هر یك از
مبانی اندازه گیری در مورد آنها بكار رفته اس ت، كفایت می كند.
76 . افشای یك رویه حسابداری ، بستگی به این دارد كه آیا افشای آن به استفاده كنندگان جهت
درك نحوه انعكاس معاملات و سایر رویدادها در عملكرد مالی و وضعیت مالی كمك
می ك ند یا خیر . رویه های حسابداری كه ممكن است واحد تجاری ارائه آنها را مد نظر قرار
دهد، شامل موارد زیر است ، اما محدود به آنها نیس ت :
الف. شناخت درآمد عملیاتی ،
ب . اصول تلفیق صورتهای مالی ، شامل واحدهای تجاری فرعی و وابسته ،
ج . تركیب واحدهای تجاری ،
د . مشاركتهای خاص ،
ه . داراییهای ثابت مشهود و داراییهای نامشهود،
و . احتساب مخارج تأمین مالی و سایر مخارج به عنوان بهای تمام شده دارای ی،
ز . پیمانهای بلندمدت ،
ح . سرمایه گذاری در املاك ،
ط . سرمایه گذاریها،
ی . اجاره ها،
ك . مخارج تحقیق و توسع ه،
ل . موجودی مواد و كالا،
م . مالیاتها،
ن . ذخایر،
س . مزایای پایان خدمت كاركنا ن،
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
34
ع . تسعیر ارز، و
ف . كمكهای بلاعوض دول ت.
سایر استانداردهای حسابداری ، افشای رویه های حسابداری بسیاری از این موضوعات را
الزامی كرده اس ت.
77 . حتی اگر مبالغ منعكس شده در صورتهای مالی دوره جاری و دور ه (های ) قبل در رابطه با
اعمال یك رویه حسابداری خاص فاقد اهمیت كافی باشد، ممكن است افشای رویه
حسابداری مربوط از اهمیت برخودار باش د . همچنین لازم است در مواردی كه در رابطه با
یك موضوع ، راه كار خاصی در استانداردهای حسابداری ارائه نشده لیكن بر اساس مفاد
بند 19 یك رویه حسابداری انتخاب و بكار گرفته شده اس ت، رویه مزبور افشا شود.
سایر موارد افشا
78 . واحد تجار ی باید موارد زیر را نیز در یادداشتها ی توضیح ی افشا كند :
الف . اقامتگاه و شكل حقوقی واحد تجار ی ، كشور محل فعالیت آن و نشانی مركز ثب ت شد ه
(یا مح ل اصل ی فعالی ت چنانچ ه متفاو ت از كشور مح ل ثب ت باشد)،
ب . شرح ی از ماهی ت عملیا ت واحد تجار ی و فعالیتهای اصل ی آ ن،
ج . نا م واحد تجاری اصل ی و واحد تجار ی اصل ی نهای ی گروه ، و
د . تعداد كاركنا ن در پایا ن دور ه یا میانگی ن تعداد آنها ط ی دوره .
تاریخ اجرا
1380 و /1/ 79 . الزامات این استاندارد د ر مورد كلیه صورتهای مالی كه دوره مالی آنها از تاریخ 1
بعد از آ ن شرو ع می شود، لاز م الاجراس ت.
مطابقت با استانداردهای بین المللی حسابداری
80 . با اجرای الزامات این استاندارد، مفاد استاندارد بین المللی حسابداری شماره 1 با عنوان
نحو ه ارائ ه صورتها ی مالی نیز رعایت می شود.
استاندارد حسابداری شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
35
پیوست
نمونه ای از ساختار ترازنامه و صورت سود و زیان
این پیوست به منظور آشنایی با نحوه اجرای الزامات مندرج در استاندارد حسابداری تهیه شده
است و بخشی از استاندارد محسوب نمی شود.
استاندارد حاضر اجزای صورتهای مالی و حداقل مواردی را كه لازم است در ترازنامه و صورت
سود و زیان افشا شود و همچنین اقلام دیگری را مشخص كرده است كه ممكن است در
صورتهای مالی اساسی مربوط یا در یادداشتهای توضیحی ارائه شود . هدف پیوست ارائه
نمونه هایی از چگونگی رعایت الزامات مربوط به نحوه ارائه ترازنامه و صورت سود و زیان
است . نمونه های مربوط به صورت سود و زیان جامع ، صورت جریان وجوه نقد و موارد خاص
عملكرد مالی در استانداردهای حسابداری مربوط ارائه شده است . در صورت لزوم و برای
دستیابی به ارائه مطلوب اطلاعات در شرایط خاص هر واحد تجاری ، می توان ترتیب ارائه و
شرح اقلام اصلی را تغییر داد.
36
استاندارد حسابدار ی شماره 1 - نحوه ارائه صورتهای مالی پیوست
شركت سهامی عام نمونه
ترازنامه
13× در تاریخ 29 اسفند ماه 2
13×1/12/29 13×2/12/ 13 بدهیها و حقو ق صاحبا ن سهام یادداشت 29 ×1/12/29 13×2/12/ داراییها یادداشت 29
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
داراییها ی جاری : بدهیها ی جاری :
موجودی نقد .......... .......... حسابها و اسناد پرداختنی تجاری .......... ..........
سرمایه گذاریهای كوتاه مدت .......... .......... سایر حسابها و اسناد پرداختنی .......... ..........
حسابها و اسناد دریافتنی تجاری .......... .......... پیش دریافتها .......... ..........
سایر حسابها و اسناد دریافتنی .......... .......... ذخیره مالیات .......... ..........
موجودی مواد و كالا .......... .......... سود سهام پرداختنی .......... ..........
سفارشات و پیش پرداختها .......... .......... تسهیلات مالی دریافتی .......... ..........
جمع داراییهای جاری .......... .......... جمع بدهیهای جاری .......... ..........
داراییها ی غیرجاری : بدهیها ی غیرجاری :
داراییهای ثابت مشهود .......... .......... حسابها واسناد پرداختنی بلندمدت .......... ..........
داراییهای نامشهود .......... .......... تسهیلات مالی دریافتی بلندمدت .......... ..........
سرمایه گذاریهای بلندمدت .......... .......... .......... ..........
سایر داراییها .......... .......... ذخیره مزایای پایان خدمت كاركنان .......... ..........
جمع بدهیهای غیرجاری .......... ..........
جم ع داراییها ی غیرجاری .......... .......... حقو ق صاحبا ن سهام :
ریالی تمام پرداخت شده ) .......... .......... ××× سهم ××) سرمایه
اندوخته قانونی .......... ..........
سایر اندوخته ها .......... ..........
سود (زیان ) انباشته .......... ..........
جمع حقوق صاحبان سهام .......... ..........
جمع داراییها .......... .......... جمع بدهیها و حقوق صاحبان سهام .......... ..........
یادداشتها ی توضیحی ... تا ... مندر ج در صفحات ... تا ...، جزء لاینف ك صورتها ی مال ی است.
37
استاندارد حسابدار پیوست ی شماره 1
نحوه ارائه صورتهای مالی
شرك ت سهام ی عا م نمونه
صور ت سود و زیان
13× برا ی سا ل مال ی منته ی ب ه 29 اسفندما ه 2
13× 13 سا ل 1 × یادداشت سال 2
میلیون ریال میلیون ریال میلیون ریال
فروش خالص / درآمد حاصل از ارائه خدمات ............ ............
كسر می شود :
بهای تمام شده كالای فروش رفته / خدمات ارائه شده (............) (............)
سود (زیان ) ناخالص ............ ............
كسر می شود :
هزینه های فروش ، اداری و عمومی (............) (............)
خالص سایر درآمدها و هزینه های عملیاتی ............ ............
(............) (............)
سود (زیان ) عملیاتی ............ ............
اضافه (كسر) می شود :
هزینه های مالی (............) (............)
خالص سایر درآمدها و هزینه های غیرعملیاتی ............ ............
............ ............
سود (زیان ) قبل از مالیات ............ ............
مالیات بردرآمد (............) (............)
سود (زیان ) خالص ............ ............
گرد ش حساب سود (زیان ) انباشته
سود (زیان ) خالص ............ ............
سود (زیان ) انباشته در ابتدای سال ............ ............
تعدیلات سنواتی ............ ............
سود (زیان ) انباشته در ابتدای سال  تعدیل شده ............ ............
سود قابل تخصیص ............ ............
تخصیص سود :
اندوخته قانونی (............) (............)
سایر اندوخته ها (............) (............)
سود سهام پرداختنی (............) (............)
(............) (............)
سود (زیان ) انباشته در پایان سال ............ ............
از آنجا ك ه اجزا ی سود و زیا ن جام ع محدود ب ه سود (زیا ن) سا ل و تعدیلا ت سنوات ی اس ت، صور ت سود و زیا ن جام ع ارائ ه نشد ه اس ت.
یادداشتهای توضیحی ... تا ... مندرج در صفحا ت ... تا ...، جزء لاینفك صورتهای مالی اس ت.


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر